Zayıflama iğneleri safra kesesi taşı riskini artırabilir mi?

Kilo kontrolünde kullanılan GLP-1 reseptör agonistlerinin safra kesesi ve safra yolu hastalıklarında göreceli risk artışıyla ilişkili olduğu bildirildi. Safra kesesinde taş bulunması tek başına mutlak bir engel sayılmıyor; ancak geçmiş şikâyetlerin değerlendirilmesi gerekiyor. Zayıflama iğnelerinin yalnızca hekim kontrolünde ve kişiye özel planla kullanılması öneriliyor.

Zayıflama iğneleri safra kesesi taşı riskini artırabilir mi?
0
Share

Share This Post

or copy the link

Kısaca

  • Kilo kontrolünde kullanılan GLP-1 reseptör agonistlerinin safra kesesi ve safra yolu hastalıklarında göreceli risk artışıyla ilişkili olduğu bildirildi.
  • Safra kesesinde taş bulunması tek başına mutlak bir engel sayılmıyor; ancak geçmiş şikâyetlerin değerlendirilmesi gerekiyor.
  • Zayıflama iğnelerinin yalnızca hekim kontrolünde ve kişiye özel planla kullanılması öneriliyor.

Obezitenin kalp ve damar hastalıkları, hipertansiyon, diyabet ve kolesterol yüksekliği gibi sorunlara zemin hazırladığı belirtilirken, Memorial Kayseri Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü’nden Op. Dr. Ali Can Yalı, popüler zayıflama iğnelerinin safra kesesi üzerindeki etkisine ilişkin bilgi verdi.

Safra kesesinde taş bulunan hastaların, zayıflama iğnesi kullanıp kullanamayacaklarını hekimlerine sık sık sorduğu aktarılıyor. İştahı baskılayan ve tokluk hissi veren bu ilaçların, egzersiz ve klasik diyet uygulamalarına kıyasla daha yüksek kilo kaybı sağladığı düşünülüyor.

Taş riski üzerine bulgular

Kilo kontrolünde kullanılan ilaçların önemli bir bölümünü GLP-1 reseptör agonistleri oluşturuyor. Bu ilaçlar iştahı azaltarak kilo kaybına destek oluyor. JAMA Internal Medicine dergisinde 2022 yılında yayımlanan, 76 randomize kontrollü çalışmayı ve 100 binden fazla katılımcıyı kapsayan meta-analizde, bu ilaçların kullanımının safra kesesi ve safra yolu hastalıklarında yaklaşık yüzde 37 oranında göreceli risk artışıyla ilişkili olduğu belirlendi. Risk artışının özellikle kilo verme amacıyla kullanımda daha belirgin olduğu bildirildi. Bu oran, ilacı kullanan her üç kişiden birinde safra taşı oluşacağı anlamına gelmiyor; kullanmayanlara kıyasla göreceli bir artışı ifade ediyor.

Uzmanlara göre bu ilişkinin olası nedenleri arasında hızlı ve belirgin kilo kaybı bulunuyor. Hızlı kilo kaybının safranın kolesterol bakımından yoğunlaşmasına ve taş oluşumuna zemin hazırlayabildiği belirtiliyor. Benzer tablonun hızlı kilo verilen diyetler ile obezite cerrahisi sonrasında da görülebildiği ifade ediliyor. Ayrıca bazı GLP-1 temelli ilaçların safra kesesinin boşalma işlevini etkileyebileceği düşünülüyor; safranın kesede daha uzun kalması taş oluşumunu kolaylaştırabilir. Bununla birlikte bu mekanizmaların tüm ilaçlarda aynı düzeyde işlediğini kesin biçimde söylemek mümkün değil.

Değerlendirme ve tedavi

Safra kesesinde taş bulunması, zayıflama iğnelerinin kullanımı açısından tek başına kesin bir engel değil. Yine de hastanın daha önce safra kesesi ağrısı, akut kolesistit (safra kesesi iltihabı), safra kanalına taş düşmesi ya da safra taşına bağlı pankreatit yaşayıp yaşamadığının mutlaka değerlendirilmesi gerekiyor. Şikâyeti olmayan hastalarla tekrarlayan ağrı yaşayan hastaların aynı biçimde ele alınmasının doğru olmadığı vurgulanıyor. Safra taşına bağlı şikâyeti olanların, tedaviye başlamadan önce genel cerrahi hekimlerince değerlendirilmesinin daha uygun olduğu belirtiliyor; gerektiğinde cerrahi tedavi seçeneğinin gündeme gelebileceği ifade ediliyor.

Öte yandan zayıflama iğnesi kullanılacak olması, şikâyeti bulunmayan her safra taşı hastasının ameliyat edilmesi gerektiği anlamına gelmiyor. Zayıflama iğnesi kullanımı sırasında ortaya çıkan her karın ağrısının basit bir yan etki sayılmaması gerektiği belirtiliyor. Özellikle karnın sağ üst bölümünde şiddetli ya da uzun süren ağrı, tekrarlayan kusma, ateş veya sarılık gelişmesi durumunda safra kesesi ve safra yollarına ilişkin komplikasyonlar açısından gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılması gerekiyor.

Zayıflama iğnelerinin uygun hastalarda obezite tedavisinde önemli yararlar sağlayabildiği; ancak GLP-1 reseptör agonistlerinin safra taşı ve bazı safra kesesi hastalıklarının görülme riskini artırabildiğinin araştırmalarla ortaya konduğu aktarılıyor. Bu tablo, safra kesesinde taş bulunan herkesin bu ilaçları kullanamayacağı anlamına gelmiyor. Belirleyici olan; mevcut safra kesesi hastalığının, geçmişte yaşanan şikâyetlerin ve tedaviden beklenen yararın birlikte değerlendirilmesi. Bu nedenle zayıflama iğnelerinin hekim kontrolünde kullanılması ve safra kesesi taşı bulunan hastalarda tedavi kararının kişiye özel verilmesi gerekiyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Your email address will not be published. Required fields are marked *

0/30 character