Türkiye’de çocukların yüzde 80,1’i cep telefonu kullanıyor

6-17 yaş grubu çocukların yüzde 80,1'i cep telefonu ya da akıllı telefon kullanıyor, internet kullanım oranı ise yüzde 92,7. Çocukların yüzde 69,8'i sosyal medya, yüzde 68,1'i dijital oyun kullanıyor; üretken yapay zeka kullanan 11-17 yaş çocukların oranı yüzde 63,0. Çocukların yüzde 10,2'si siber zorbalığa maruz kaldığını, yüzde 4,6'sı siber zorbalık yaptığını, yüzde 23,6'sı ise siber zorbalığa tanık olduğunu belirtti.

Türkiye'de çocukların yüzde 80,1'i cep telefonu kullanıyor
0
Share

Share This Post

or copy the link

Kısaca

  • 6-17 yaş grubu çocukların yüzde 80,1’i cep telefonu ya da akıllı telefon kullanıyor, internet kullanım oranı ise yüzde 92,7.
  • Çocukların yüzde 69,8’i sosyal medya, yüzde 68,1’i dijital oyun kullanıyor; üretken yapay zeka kullanan 11-17 yaş çocukların oranı yüzde 63,0.
  • Çocukların yüzde 10,2’si siber zorbalığa maruz kaldığını, yüzde 4,6’sı siber zorbalık yaptığını, yüzde 23,6’sı ise siber zorbalığa tanık olduğunu belirtti.

Bilişim teknolojilerinin çocuklar arasındaki kullanımını ölçmek amacıyla yürütülen Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması’nın 2026 sonuçları açıklandı. Araştırma, önceki yıllarda 6-15 yaş grubunu kapsarken bu yıl 6-17 yaş grubuna genişletildi; 11-17 yaş grubunda üretken yapay zeka kullanımı ve siber zorbalık göstergeleri de kapsama alındı.

Araştırmada, farklı bir yaş grubu belirtilmediği sürece "çocuk" ifadesi 6-17 yaş grubundaki bireyleri tanımlıyor. 6-10 yaş grubundaki çocuklar soruları kendileri ya da bir yakınlarının yardımıyla, 11-17 yaş grubundakiler ise herhangi bir yardım almadan yanıtladı.

Cep telefonu ve internet kullanımı

Cep telefonu ya da akıllı telefon kullandığını belirten çocukların oranı yüzde 80,1 oldu. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 66,2, 11-17 yaş grubunda yüzde 89,8 olarak gerçekleşti. Cep telefonu kullanan çocukların yüzde 97,4’ü bu cihazı düzenli kullandığını söyledi. Kullanım amaçlarında 6-10 yaş grubunda yüzde 73,3 ile oyun oynama, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 87,8 ile internette gezinme öne çıktı.

Düzenli cep telefonu kullanan çocukların yüzde 37,8’i telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol ettiğini belirtti. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 17,2, 11-17 yaş grubunda yüzde 48,0 oldu.

Çocukların internet kullanım oranı yüzde 92,7 olarak ölçüldü; 6-10 yaş grubunda yüzde 86,6, 11-17 yaş grubunda yüzde 96,9 oldu. Düzenli internet kullanan çocuklarda günde iki saat ve üzeri internette vakit geçirenlerin oranı hafta içi yüzde 53,0, hafta sonu yüzde 63,4 olarak kaydedildi.

Düzenli internet kullanan çocuklar interneti en çok video izlemek için kullandı; oranı yüzde 86,2. Bunu yüzde 80,3 ile ders çalışma ve ödev ya da sunum hazırlama, yüzde 75,1 ile sosyal medya kullanımı izledi. En az yürütülen faaliyet ise yüzde 17,9 ile çevrim içi derse ya da kursa katılma oldu.

Sosyal medya ve dijital oyunlar

Sosyal medya kullanan çocukların oranı yüzde 69,8 oldu. Erkek çocukların yüzde 71,4’ü, kız çocukların yüzde 68,1’i sosyal medya kullandı. Yaş gruplarına göre bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 50,2, 11-17 yaş grubunda yüzde 83,4 olarak belirlendi.

Dijital oyun oynayan çocukların oranı yüzde 68,1 olarak açıklandı. Cinsiyete göre bakıldığında erkek çocuklarda yüzde 77,4, kız çocuklarda yüzde 58,2 oranında oyun oynama görüldü. Yaş gruplarında oran 6-10 yaş grubunda yüzde 69,1, 11-17 yaş grubunda yüzde 67,3 oldu.

Düzenli dijital oyun oynayan çocukların yüzde 92,7’si bu alışkanlığını dile getirdi. Bu çocuklar en çok macera ve aksiyon türünü tercih etti; oranı yüzde 48,1. Strateji ve taktik oyunları yüzde 44,5, spor oyunları yüzde 41,6 ile takip etti.

Oyun oynamaya ilişkin düşünceler yaş grubuna göre farklılaştı. 6-10 yaş grubunda yüzde 34,7 ile çok oyun oynamanın sorumlulukları aksatması ilk sırada yer aldı. 11-17 yaş grubunda ise yüzde 34,5 ile ebeveynlerin çok fazla oyun oynadıklarını düşünmeleri öne çıktı.

Ekran süresinin etkileri

Çocuklara ekran başında geçirdikleri sürenin yaşamlarına etkilerine ilişkin düşünceleri soruldu. Yüzde 48,3’ü "Daha az kitap okuyorum", yüzde 42,2’si "Daha az ders çalışıyorum", yüzde 33,0’ü "Ailemle daha az vakit geçiriyorum", yüzde 26,8’i "Arkadaşlarımla yüz yüze daha az görüşüp daha az oyun oynuyorum" ve yüzde 25,4’ü "Daha az uyuyorum" ifadelerine "Katılıyorum" ya da "Kısmen katılıyorum" yanıtını verdi.

Üretken yapay zeka

11-17 yaş grubunda üretken yapay zeka kullanan çocukların oranı yüzde 63,0 oldu. Erkek çocuklarda bu oran yüzde 60,6, kız çocuklarda yüzde 65,5 olarak ölçüldü. Kullanım amaçlarında en yüksek oran yüzde 88,1 ile örgün eğitim oldu; bunu yüzde 58,6 ile özel amaçlı kullanım izledi.

Kullanmayan çocuklar bunun nedenini, ilk sırada yüzde 68,9 ile yapay zekanın varlığından haberdar olmamaları olarak açıkladı. Bunu yüzde 21,1 ile ihtiyaç duymamaları, yüzde 18,7 ile nasıl kullanılacağını bilmemeleri ve yüzde 16,1 ile gizlilik, güvenlik ya da emniyete ilişkin endişeler takip etti.

Siber zorbalık

Siber zorbalığa maruz kalan çocukların oranı yüzde 10,2 olarak belirlendi. Siber zorbalık yapan çocukların oranı yüzde 4,6, siber zorbalığa tanıklık eden çocukların oranı ise yüzde 23,6 oldu.

Siber zorbalığa maruz kalan 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 73,3’ü zorbalığı yapan kişinin yüz yüze tanıdıkları bir arkadaş ya da akran olduğunu belirtti.

Zorbalığa uğranılan dijital ortamlar arasında ilk sırada yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları yer aldı. Bunu yüzde 51,1 ile telefona gönderilen SMS ve benzeri mesajlar, yüzde 40,7 ile sosyal medya platformları, yüzde 24,9 ile internet oyunları, yüzde 20,6 ile cep telefonu aramaları ve yüzde 16,3 ile sohbet odaları izledi.

Karşılaşılan zorbalık türlerinde yüzde 80,3 ile kırıcı ya da incitici mesajlar gönderilmesi öne çıktı. Yüzde 20,3 ile çocuklar hakkında kırıcı mesajların başkalarına iletilmesi ya da herkesin görebileceği biçimde paylaşılması, yüzde 15,8 ile çocuklar hakkında asılsız söylenti ve hikâyelerin yayılması izledi.

Çocuklara maruz kaldıkları zorbalığın nedenine ilişkin düşünceleri soruldu. Yüzde 60,4’ü davranış biçimlerini, yüzde 33,1’i fiziksel özelliklerini ya da dış görünüşlerini, yüzde 4,4’ü ailelerinin nereli olduğunu ya da kökenlerini, yüzde 2,4’ü maddi durumlarını, yüzde 1,7’si ise engellerini neden olarak gösterdi. Yüzde 9,4’ü bu soruya "diğer" yanıtını verdi.

Eğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocuklardan siber zorbalığa maruz kalan, siber zorbalık yapan ya da tanıklık eden çocukların oranı yüzde 28,1 oldu. Bu çocuklardan yüzde 7,8’i yaşadıklarının okula devam durumunu etkilediğini belirtti. Bu oran erkek çocuklarda yüzde 5,3, kız çocuklarda yüzde 10,5 olarak gerçekleşti.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Your email address will not be published. Required fields are marked *

0/30 character