Boşanma sürecinde mal paylaşımını yanlış yönetip yıllarca süren bir uyuşmazlığa sürüklenme ihtimalini hiç düşündünüz mü? Ucgenhaber okurunun bir kısmı kendi dükkânını işletiyor, bir kısmı ise bir kurumda maaşlı çalışıyor. İki grubun malvarlığı farklı biçimde oluştuğu için hataları da birbirinden ayrışıyor. Aşağıda sık yapılan yanlışlar ve karşılarındaki doğru yaklaşım sırayla anlatılıyor. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve her dosyada somut koşullar ayrıca değerlendirilir.
İlk hata, mal paylaşımının boşanma kararıyla otomatik biçimde bittiğini sanmaktır. Oysa mal rejiminin tasfiyesi çoğu zaman boşanma davasından ayrı bir dava konusudur ve zamanaşımı gibi süreler işler. Doğrusu, boşanma sürerken hangi taleplerin hangi dava içinde ileri sürüleceğini baştan netleştirmektir. Sürecin hangi aşamada olduğu, tarafların talepleri ve mevcut belgeler bu kararda belirleyici olur. İzmir’de bu konuda destek veren bir İzmir mal paylaşımı avukatı dosyanın usul sırasını bu açıdan değerlendirebilir.
İkinci hata, bütün malların ortak sayılacağı varsayımıdır. Yasal rejimde evlilik içinde edinilen mallar paylaşıma girerken, kişisel mallar ve miras yoluyla gelen değerler çoğunlukla dışarıda kalır. Küçük işletme sahibi dükkânın ya da ticari ekipmanın evlilikten önce alındığını göstermeliyse bunu belgeyle ortaya koymalıdır. Ayrı tutulacak malların listesi, dosyanın başında hazırlanırsa sonraki tartışmalar kısalır. Kurum çalışanı için benzer durum, evlilikten önce açılmış tasarruf hesapları ve bunların kaynağında görülür.
Üçüncü hata, kayıtları dağınık bırakmaktır. Küçük işletmede ticari defterler, banka dökümleri ve vergi beyanları çoğu kez tek bir düzende tutulmaz; bu da işletmenin değerini tartışmalı hale getirir. Doğru yaklaşım, evlilik süresini kapsayan kayıtları tarih sırasıyla toplamak ve eksik kalemleri önceden fark etmektir. Kayıtların düzeni, sürecin ilerleyişinde zaman ve masraf tasarrufu sağlayabilir. Düzenli kayıt hem talep eden hem savunan taraf için tartışmayı somut veriye taşır.
Dördüncü hata, kurum çalışanının maaşını ve ek haklarını paylaşım dışı görmesidir. Çalışma süresince biriken bazı hak ve birikimler, evlilik içinde edinilmişse tasfiyede dikkate alınabilir. Bordrolar, bireysel emeklilik kayıtları ve ikramiye belgeleri bu nedenle özenle saklanmalıdır. Hangi kalemin kapsama girdiği somut dosyaya göre değiştiğinden, tahmin yerine belgelere dayanmak daha sağlıklıdır. Hakkın kapsamı ile bu hakkın ödenme biçimi ayrı konular olarak düşünülmelidir.
Beşinci hata, işletmenin değerini yalnızca stoğa ya da ekipmana bakarak hesaplamaktır. Müşteri çevresi, işletmenin adı ve süregelen sözleşmeler de değer taşıyabilir; bunları görmezden gelmek eşlerden birinin hakkını eksik bırakabilir. Değerlemeyi bilirkişi aracılığıyla yaptırmak ve verilerin eksiksiz sunulmasını sağlamaktır. Denetim, tasfiye sürecinde taraflara dengeli bir çerçeve sunmayı amaçlar. Küçük işletmelerde bu aşama genellikle dosyanın en çok tartışılan bölümü olur.
Altıncı hata, malı devretmenin ya da gizlemenin sorun çıkarmayacağını düşünmektir. Boşanma yaklaşırken yapılan bedelsiz devirler ve olağandışı harcamalar, kanun gereği tasfiyede geri hesaba katılabilir. Kurum çalışanı bir yakınına araç devretmişse, işletme sahibi ise ticari malı düşük bedelle satmışsa bu işlemler incelenebilir. Açık ve eksiksiz bilgi paylaşmak, sonradan ek davaların açılma ihtimalini azaltabilecek bir yaklaşım olarak değerlendirilebilir.
Yedinci hata, borçların da paylaşımın parçası olduğunu unutmaktır. Evlilik içinde alınan krediler, işletme borçları ve vergi yükümlülükleri tasfiye hesabında dikkate alınır. Küçük işletme sahibi ticari borçların hangi amaçla doğduğunu belgelemeli; kurum çalışanı ise konut ya da taşıt kredisinin kaynağını göstermelidir. Kredi sözleşmeleri, ödeme planları ve teminat belgeleri de hesaplamada yer alır. Borç ile alacağın birlikte hesaplanması, tablonun gerçek halini ortaya koyar.
Sekizinci hata, anlaşma protokolünü ayrıntısız hazırlamaktır. Tapu, araç, banka hesabı ve işletme payı gibi kalemlerin tek tek yazılmaması, sonradan yorum ayrılığı doğurur. Her malın kimde kalacağını, varsa denkleştirme bedelini ve devir usulünü açıkça belirtmektir. Protokol metni, tarafların ortak anlayışını yansıtacak açıklıkta kurulmalıdır. Mahkemenin onayladığı metnin açık yazılması, uygulama aşamasında yorum farklılıklarının sınırlanmasına katkı sağlayabilir.
Dokuzuncu hata, hukuki desteği geç aramaktır. Deliller zamanla kaybolabilir, hesap hareketleri eskiyebilir ve tarafların tutumu sertleşebilir. Hukuki destek alma kararı, deliller ve tarafların tutumu değerlendirilerek verilmelidir. Bu alanda hizmet veren bürolardan biri olan Söyleyici Hukuk, aile hukuku dosyalarını genel çerçevede ele aldığını belirtiyor; ancak her dosya kendi belgeleriyle değerlendirilir. Erken görüşme, hangi belgelerin eksik olduğunu daha net ortaya koyar. Doğru zamanlama, belgeler hâlâ elde ve taraflar görüşmeye açıkken bilgi almaktır.
Onuncu hata, duygusal kararlarla hareket edip hesabı sonraya bırakmaktır. Evi ya da dükkânı almak uğruna hakkın çok üstünde talepte bulunmak, uzun ve masraflı bir süreci beraberinde getirebilir. Elde edilecek payı belgelere dayalı bir tabloyla görmek ve seçenekleri sakin biçimde tartmaktır. Duygusal etkiler kararı etkileyebilir, bu yüzden hesap ayrı bir masa başında yapılmalıdır. İster işletme sahibi ister kurum çalışanı olsun, planlı ilerleyen bir tarafın hem malvarlığını hem de yeni hayatının dengesini gözetmesi, genel olarak daha öngörülebilir bir süreç anlamına gelebilir.
Açık link: https://www.soyleyicihukuk.com
